felieton

Witajcie Leniwce kawa gotowa ? 185 Dzisiejszy temat to – Japońscy Laureaci Literackiej Nagrody Nobla -Yasunari Kawabata

Yasunari Kawabata (1899-1972) to pierwszy japoński laureat literackiej Nagrody Nobla (1968). Urodził się w Osace w bogatej i wykształconej rodzinie. Tragiczne dzieciństwo i młodość znalazły silne odbicie w jego twórczości. Kiedy miał 4 lata stracił oboje rodziców, a rozdzielony ze starszą siostrą, znalazł się pod opieką dziadków . Kiedy zmarła babcia i tuż po niej jedyna siostra, pozostał z ociemniałym dziadkiem. Obcowanie z osobą pozbawioną wzroku, uwrażliwiło go na problematykę patrzenia i widzenia pozostawiając ślad w jego utworach. Po śmierci dziadka, mierząc się z samotnością, pisarz przeniósł się do Tokyo będącego wówczas centrum literatury. Wkrótce stał się reprezentantem modernizmu . Młody Kawabata był zafascynowany Rilke, Joysem, Proustem i neosensualizmem . Równolegle wykazywał silne przywiązanie do tradycji. Ścieranie się tych dwóch światów – nowoczesnej narracji i motywów japońskich jest obecne w całej jego twórczości. Kawabata interesował się literaturą od dziecka i już na studiach publikował w magazynach literackich. Swoją pisarską karierę rozpoczął w latach 20. XX wieku, kiedy to dołączył do grupy młodych pisarzy skupionych wokół czasopisma „Bungei Jidai”. Jego wczesne prace były silnie inspirowane awangardowymi trendami literackimi, jednak z czasem wykształcił swój unikalny styl. Popularność zaczął zdobywać przepełnionymi melancholią opowiadaniami, a po publikacji w 1937 roku ” Krainy śniegu ” (jap. „Yukiguni”) umocnił niepodważalnie swoją pozycję. Pierwsze zdanie z tej książki jest uznawane za najsłynniejsze w literaturze japońskiej – ” kiedy wyjeżdżało się z tunelu, po drugiej stronie była kraina śniegu ” . Zna je każdy Japończyk. To miłosna historia rozgrywająca się w odizolowanym górskim regionie Japonii. Jest doskonałym przykładem jego umiejętności tworzenia nastrojowych opisów i kreślenia psychologicznych portretów postaci. Innym znaczącym dziełem jest „Tysiąc żurawi” (jap. „Senbazuru”), które poprzez symbolikę tradycyjnej ceremonii herbacianej, wprowadza nas tematykę uczuć i straty .
Kolejne powieści poruszające tematy takie jak: miłość ( także homoseksualna), przywiązanie do tradycyjnych wartości, namiętności , żądze , przemijanie i śmierć zyskały mu wierne grono czytelników i znakomite opinie krytyków. Na stałe zapewniły mu miejsce w japońskim kanonie literatury. Erudyta, baczny obserwator , po mistrzowsku opisuje relacje damsko-męskie. W 1931 roku Kawabata poślubił Hideko Itō. Ich małżeństwo trwało aż do śmierci pisarza w 1972 roku. Hideko była dla Kawabaty nie tylko partnerką życiową, ale także wsparciem w jego karierze literackiej. Mimo że ich związek nie był pozbawiony trudności, ich relacja była stabilna i trwała.
Małżeństwo nie doczekało się dzieci, co było jednym z powodów dla których pisarz odczuwał pustkę, Powracające tematy samotności, przemijania czy poszukiwanie piękna były inspirowane jego osobistymi doświadczeniami.
Domniemane samobójstwo Kawabaty (przez zagazowanie) cztery lata po otrzymaniu nagrody Nobla i zaledwie dwa lata po śmierci przyjaciela i rywala do nagrody Nobla – Yukiyo Mishimy (odc. 168) , wstrząsnęło opinią publiczną i doprowadziło do szerzenia spekulacji na temat motywów. Żaden z nich nie został nigdy potwierdzony. Sam o sobie mówił ironicznie , że jest mistrzem ceremonii pogrzebowych. Wybierany jako reprezentant społeczności czy rodziny pełnił funkcje formalne na takich uroczystościach . Pożegnał także przyjaciela Mishimę. Śmierci których był świadkiem od wczesnych lat i śmierć przyjaciela, która mocno go dotknęła. to nieodłączne motywy w jego twórczości.

W 1968 roku Komitet Noblowski docenił go za „mistrzostwo narracyjne, które z wielkim uczuciem wyraża esencję japońskiego umysłu”. Nagroda ta nie tylko przyniosła mu międzynarodowe uznanie, ale także zwróciła uwagę świata na bogactwo literatury japońskiej. Pisarz wygłosił swą przemowę ubrany w tradycyjne kimono, a zatytułował ją – „Piękno Japonii i ja sam” (jap. 「日本のあるは私」) lub w innym tłumaczeniu ” Ja z pięknej Japonii” . W przemówieniu podkreślił specyfikę japońskiej wrażliwości estetycznej, filozofii i kultury. Odwołał się do tradycji i natury zarazem silnie eksponując siłę myśli i duchowości buddyjskiej .
Poruszył charakterystyczne dla japońskiej sztuki i literatury motywy takie jak ulotność życia , piękno przemijania (mono no aware), cisza, prostota i naturalność a także specyficzny sposób odczuwania świata,
Przemowa Kawabaty stanowiła rodzaj listu miłosnego do Japonii, ukazując jej piękno, kulturę i ducha, co pozwala czytelnikom na całym świecie zrozumieć i docenić japońską wrażliwość.

Dziennik szesnastolatka (jap. 十六歳の日記 Jūrokusai no nikki; 1925)
Tancerka z Izu (jap. 伊豆の踊子 Izu no odoriko; 1926)
Ozdoby uczuć (jap. 感情装飾 Kanjō sōshoku; 1926)
Krystaliczne fantazje (jap. 水晶幻想 Suishō gensō; 1931)
Pieśń liryczna (jap. 抒情歌 Jojōka; 1932)
Ptaki i zwierzęta (jap. 禽獣 Kinjū; 1935)
Kraina śniegu (jap. 雪国 Yukiguni; 1935-1937)
Tysiąc żurawi (jap. 千羽鶴 Senbazuru; 1949)
Głos góry (jap. 山の音 Yama no oto; 1949-1954)
Meijin – mistrz go (jap. 名人 Meijin; 1951) – powieść opowiadająca o ostatniej grze wielkiego mistrza w go
Jezioro (jap. みづうみ Mizuumi; 1954)
Śpiące piękności (jap. 眠れる美女 Nemureru bijo; 1961)
Piękno i smutek (jap. 美しさと哀しみと Utsukushisa to kanashimi to; 1961−1963)
Stara stolica (jap. 古都 Koto; 1962)

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *