UKIYOE to tradycyjna japońska sztuka druku dzięki której powstawały słynne japońskie drzeworyty. Początki techniki drzeworytu wywodzą się Chin, gdzie już w VIII wieku wykorzystywano drewniane bloki do tworzenia grafik. W okresie Edo, kiedy technika drzeworytu została sprowadzona z Chin do Japonii, szybko stała się integralną częścią japońskiej kultury artystycznej. Słowo „ukiyo-e” dosłownie oznacza „obraz płynącego świata”. Głównym celem UKIYOE było przedstawianie codziennego życia, pejzaży, postaci mitologicznych czy aktorów kabuki.
Dzięki technice druku blokowego, artyści mogli tworzyć kolorowe i wyraziste obrazy, które stały się dostępne szerszej publiczności. Technika drzeworytu to jedna z najstarszych form grafiki artystycznej, polegająca na wycinaniu wzoru lub obrazu w drewnianej płycie, którą następnie pokrywa się farbą i odbija na papierze. W procesie tworzenia drzeworytu kluczową rolę odgrywa umiejętność rzeźbienia w drewnie. Aby efekt końcowy był zadowalający artysta musi precyzyjnie wyciąć wzór, dbając o detale i proporcje. Do odbicia obrazu z płyty pokrytej farbą, wykorzystuje się prasę drukarską. Aby stworzyć bloki do druku, artyści ukiyo-e wykorzystywali różne rodzaje drewna np.,: cyprys czy dąb. Do rzeźbienia i wycinania obrazu na powierzchni bloku używali też specjalnych narzędzi : dłut, rylców i noży rzeźbiarskich.
Proces tworzenia drzeworytu wymagał nie tylko umiejętności artystycznych, ale także cierpliwości i staranności. Każdy krok musiał być zaplanowany, aby ostateczny obraz był perfekcyjny.
Ukiyo-e zdobiły nie tylko wnętrza japońskich domów, ale także były eksponowane za granicą, gdzie zyskały uznanie wśród artystów i kolekcjonerów sztuki. Dzięki nim, świat poznał bogactwo kultury japońskiej i piękno tradycyjnych japońskich motywów.
Dzisiaj ukioye są cenione za swoją estetykę i wartość historyczną. Ich wpływ na sztukę i design jest niezaprzeczalny, a ich piękno nadal zachwyca i inspiruje kolejne pokolenia artystów.
Najbardziej znani twórcy ukioye, tacy jak: Katsushika Hokusai czy Utagawa Hiroshige, wykorzystywali technikę drzeworytu tworząc niezwykłe obrazy. Efekty były imponujące.
Katsushika Hokusai to autor słynnego cyklu „36 widoków góry Fudżi”. Jego prace cechowały się drobiazgową dbałością o detale, co sprawiło, że stał się jednym z najbardziej cenionych artystów w historii japońskiej sztuki. Wspominam o nim w odcinku 40.
UKIYOE odegrało również istotną rolę w inspiracji europejskich malarzy takich jak : Vincent van Gogh czy Claude Monet, którzy podziwiali technikę i kolorystykę japońskich druków.
W Europie, zwłaszcza w Niemczech i we Włoszech, drzeworyt zyskał uznanie jako sztuka drukarska.
Był szczególnie popularny w okresie renesansu, kiedy to artyści tacy jak: Albrecht Dürer Lucas Cranach Starszy, Albrecht Altdorfer, Hans Burgkmair czy Hans Holbein tworzyli niesamowite dzieła sztuki, wykorzystując tę technikę. Drukowane obrazy na powielanym papierze pojawiły się w Europie w XIV wieku. Ówczesny rozwój pielgrzymowania wpłynął na tematykę obrazów (głównie religijną), które sprzedawane były jako pamiątki. W Polsce twórcą drzeworytów był między innymi Wit Stwosz.
Dzięki technice drzeworytu Japonia stała się znana na całym świecie z unikalnych i pięknych dzieł sztuki. Obrazy te są nie tylko estetyczne, ale także pełne symboliki i historii.
2024-05-15 premierę miała wydana przez „Marginesy” biografia artystki Ōi Katsushika , córki słynnego ojca Katsushika Hokusai – „Historia sztuki bez mężczyzn” – Katy Hessel . Może ta książka stanie się ciekawą lekturą.