Był rok 2020. Trwały gorączkowe przygotowania do letnich igrzysk olimpijskich w Tokio .
Japonia czekała na sportowców , dziennikarzy , turystów .
Chciała pokazać się z jak najlepszej strony .
Nagle świat wstrzymał oddech , a czas się zatrzymał . Na świecie wybuchła pandemia COVID-19 . Z tego powodu prezydent Międzynarodowego Komitetu Olimpijskiego Thomas Bach oraz premier Japonii Shinzō Abe postanowili przełożyć igrzyska na kolejny rok ustalając , że odbędą się w dniach 23 lipca – 8 sierpnia 2021 .
Film „Perfect Days„ wziął swój początek właśnie z olimpiady, która się nie odbyła .
Miasto Tokio przygotowało się do Igrzysk dla sportowców i gości w różnorodny sposób . Spodziewano się licznych relacji z Japonii , która miała być wtedy w centrum zainteresowania całego świata . Dlatego należało ją wszechstronnie pokazać , nie tylko od strony sportowej . Władze miasta Tokio postanowiły popisać się taką działalnością w kwestii urządzeń socjalnych. Zatrudniono wybitnego architekta Sou Fujimoto by zaprojektował na terenach parkowych dziewięć
publicznych toalet na miarę XXI wieku. Miały wykorzystywać wszystkie najnowsze zdobycze, które da się zastosować w publicznych toaletach.
Tak powstały futurystyczne toalety Sou Fujimoto, architekta, który wkrótce zdobył wielką popularność na świecie. Otworzył swoje biura w Europie i stał się specjalistą przedsięwzięć architektonicznych w różnych dziedzinach ( stworzył RING na EXPO 2025 ). Jego motto to „Architektura musi z powrotem stać się naturą”. Jedna z toalet jest zaprojektowana w kształcie sześcianu z przezroczystych szyb przez które widać wszystko co jest w środku, umywalkę miskę klozetową z deską sedesową, papier toaletowy, szczotkę do do mycia tej miski. Dopiero po wejściu i przekręceniu zamka szyby przestają być przezroczyste i stają się automatycznie mleczne. Władze miasta Tokio kiedy dowiedziały się, że igrzyska olimpijskie nie odbędą w tym roku, żeby cały ten wysiłek nie poszedł na marne, postanowiły wysłać informację o pięknych toaletach w świat, aby wywołać zasłużony podziw dla Tokio. Zaproszono reżyserów filmów dokumentalnych z całego świata, żeby zobaczyli dzieła nowoczesnej architektury socjalnej i rozważyli nakręcenie o tym filmów. Wśród nich był Wim Venders. Reżyser tak się zachwycił tematem, że postanowił zrobić film fabularny, który rozsławi na świat to z czego Tokio tak jest dumne, film pojedzie do Cannes i będzie mógł walczyć o „Złotą Palmę”. Jak postanowił tak zrobił. Na podstawie scenariusza Wima Vendersa i Takuma Takasaki powstał obraz „Perfect Days„ .Akcja filmu toczy się w Tokio, aktorzy są Japończykami a reżyser Wim Venders jest Niemcem,
mistrzem kina autorskiego, wrażliwym obserwatorem, dostrzegającym szczegóły, których my nawet nie widzimy.
Głównym bohaterem jest postać Hirayamy, czyściciela toalet, granego fenomenalnie przez Koji Yakusho. Aktor za tę rolę otrzymał „Złotą Palmę„ , a film
nagrodę dla najlepszego filmu i nominację do Oskara reprezentując Japonię w kategorii najlepszy film międzynarodowy.
Hirayama to pan w średnim wieku i w świetnej kondycji. Ma w sobie wielki spokój i nieschodzący mu z ust przyjazny półuśmiech z przesłaniem – Kocham cię świecie. Nie lubi mówić, głównie milczy i jest to szlachetne milczenie.
Hirayama jest człowiekiem uważnym, wnikliwie przyglądającym się światu, w jego najmniejszych przejawach. Każdemu kwiatkowi, układowi gałęzi czy prześwitującemu przez liście drzew światłu słonecznemu tworzącemu na ziemi cienie . W myśl japońskiej zasady Komorebi nie mającej bezpośredniego odpowiednika w innych językach, ale doskonale oddającej piękno i ulotność tego naturalnego fenomenu. Hirayama to fotografuje . Patrzy w niebo gdy jest słoneczne i gdy się chmurzy, gdy pada deszcz i kiedy jest księżycowa noc. Zawsze jednakowo uważnie. A kiedy znajdzie w parku małą roślinkę która dopiero zaczyna rosnąć, pochyla się nad nią i podziwia , zabiera do domu, wcześniej pytając o zgodę i wsadza do maleńkiej doniczki. Będzie ją
pielęgnował by nie zginęła, żeby mogła wyrosnąć na piękne drzewo.
Zastanawia nas skąd Hirayama czerpie tę radość, że z uśmiechem na ustach wyrusza żeby czyścić toalety .
Robi to starannie i dokładnie . Po pracy wraca
do urządzonego w podstawowy sposób domu ,
wyposażonego w materac do spania rozkładany na tatami
książkę i lampę.
Właściwie nic więcej mu do szczęścia nie potrzeba . Ma podstawową kuchenkę, nie potrzebuje nawet łazienki, bo chodzi kąpać się do łaźni .
Kiedy wraca z pracy czyta książki, które kupuje w antykwariacie.
a kiedy rano wychodzi z domu, już w uniformie, kupuje
kawę w automacie i pije ją w samochodzie , w drodze na miejsce pracy, czyli do parku z pięknymi toaletami.
Wszystkie dni, z małymi odstępstwami, są identyczne, według tego samego schematu , przewidywalne .
Koji Yakusho kiedy przystępował do konstruowania swej roli poprosił Wima Vendersa
by powiedział kim jest człowiek którego ma zagrać, co się
z nim działo wcześniej, bo wiemy co dzieje się z nim teraz, jak wygląda jego życie, co robi .
nie wiemy dlaczego wybrał taką pracę .
Venders odpowiedział, że chciałby, żeby każdy widz,
sam sobie stworzył jego historię, wymyślił kim był, zanim zaczął czyścić toalety.
Mogło być np tak:
Hirayamma był kiedyś biznesmenem
żył szybko, żył bogato, miał rodzinę , ale w pewnym momencie życie osobiste mu się
rozsypało, doszedł do momentu gdy
poczuł, że już nie może tak żyć bo mu to nie daje szczęścia .
Pewnego dnia obudził się rano w podłym nastroju i kondycji, nie wiedząc
gdzie jest, co się z nim działo wcześniej i z kim
spędził noc .
I pomyślał wtedy, że to już jest totalnie bez sensu .
nie ma ani szczęścia ani przyjemności z życia ani nawet
świadomości tego , co się z nim dzieje .
Spojrzał przez okno , a tam zobaczył drzewa na wietrze,
ruchome obrazy , światło przenikające przez korony drzew, gałęzie,
liście. Zobaczył refleksy zmieniające się jak kolorystyczna mozaika
i pomyślał że od dawna nie widział niczego tak pięknego .
To był moment w którym podjął decyzję, że nie chce już tak żyć, chce cieszyć się tym co jest
wokół , tym jak wygląda świat dookoła, ten wielki i ten najmniejszy w
postaci roślinki, czy promienia słońca przechodzącego przez szybę .
Sprzedał samochód, zrezygnował z pracy
i postanowił zrealizować swoje marzenie . A ponieważ kocha
przyrodę, został ogrodnikiem w Parku Miejskim . A kiedy zobaczył że w parku
stawiają piękne toalety publiczne zgłosił się że może być ich czyścicielem .
Film może podzielić publiczność. Dla jednych będzie nudny, dla innych fascynujący. Wszystko zależy od momentu życia, w którym się znajdujemy i czego od życia oczekujemy.
To rodzaj filmowej medytacji, niezwykle skutecznej w działaniu, choć trudnej do wyjaśnienia. .
Muzyka w filmie to utwory dobrze znane i lubiane. Do jednego z nich Venders zaprosił mistrzynię japońskiego gatunku „Enka” Sayuri Ishikawa.
Pracoholizm w Japonii to głęboko zakorzeniony problem społeczno-kulturowy, w którym praca ponad miarę jest często uznawana za wyraz lojalności i oddania wobec firmy .Znany też jest termin „ Karoshi„ syndrom nagłej śmierci z przepracowania (najczęściej w wyniku zawału serca lub udaru wywołanego przewlekłym stresem i wycieńczeniem organizmu .
Tu pojawia się odwieczne pytanie – co jest dla nas ważne ” mieć czy być” ? .
powiązane odc. 56, 71