felieton

Witajcie Leniwce kawa gotowa ? 93 Dzisiejszy temat to – Hajichi


Dokładne pochodzenie tatuaży hajichi pozostaje tajemnicą. Z przekazów wynika, że praktyka znakowania dłoni kobiet istniała co najmniej od XVI wieku. Do tego czasu Królestwo Ryukyu rozprzestrzeniło swoje panowanie na sąsiednie wyspy archipelagu. Ryukyu było główną regionalną potęgą handlową. Jego położenie tak blisko Azji Południowo-Wschodniej, wskazuje na potencjalny wpływ kultur tatuowania z wysp takich jak : Samoa, czy Palau i sąsiedniego Tajwanu. Co ciekawe, inna rdzenna ludność Japonii – Ajnowie, również miała tradycję tatuowania kobiet , które po ślubie, zwykle tatuowały obszary ust na ciemny kolor. Tatuaże były początkowo popularne tylko wśród arystokracji Ryukyu ale na przestrzeni wieków hajichi stało się powszechne. Każda z wysp – Yaeyama, Miyako, Okinawa, Amami miała swój styl, własne wersje tatuaży i odrębne ich nazwy. Na Okinawie i Amami używano określenia Hajichi, ale na przykład w Miyakojima, nazywano je pizukki . Wzory tatuaży różniły się od siebie w zależności od klasy społecznej . Wysoko urodzone kobiety z Rykyuan , malowały wyrafinowane linie na grzbiecie dłoni i palców , a kobiety z niższych klas, miały grubsze i ciemniejsze tatuaże. Najczęstszym wyjaśnieniem praktyki hajichi jest to, że tatuaże służyły do sygnalizowania procesu dojrzewania. Około 11 roku życia, młoda dziewczyna Uchinachu ( rodowita Okinawianka ), szła do tatuażysty (jajitiya), czasem – płatnego profesjonalisty lub do bliskiego przyjaciela rodziny. Bolesny zabieg rozpoczynał się od pojedyńczego oznaczenia. W ciągu kolejnych lat, w miarę dojrzewania dziewczynki, dodawano więcej symboli; każdy palec otrzymywał linię znaku rodowego . Gdy obie dłonie zapełniły się tatuażami, to znaczyło, że kobieta gotowa jest do małżeństwa. Niektórzy określają tę wersję hajichi jako regresywną i stanowiącą demonstrację patriarchalnej kultury Ryukyu. Jednakże nie był to jedyny powód, dla którego Uchinachu praktykowali tę tradycję. Ryukyuowie mają długą historię spirytualizmu dotyczącą kobiet, znanego jako Onarigami. Według tej koncepcji, kobiety były mistrzami sfery duchowej. Podczas gdy wielkie kapłanki odprawiały najważniejsze obrzędy dworu królewskiego, lokalne wioski były obsługiwane przez ubrane na biało kapłanki zwane Noro. Wierzono, że są one wcieleniem kami (boga). Szamani i media zwane Yuta służyły i służą nadal lokalnej ludności. Badania przeprowadzone wśród ostatnich pokoleń kobiet Okinawy, które nadal nosiły hajichi, często ujawniały duchowe przyczyny robienia hajichi. Dla wielu kobiet Ryukyuan tatuaże kojarzone były z duchową czystością. „Pomagały zapewnić drogę do nieba” – 35,6 procent kobiet Miyakojima wymieniło to właśnie, jako swój główny cel tatuowania . Każdy symbol miał swoje własne znaczenie np. symbole 'x’ i '+’ tak często spotykane w hajichi Miyakojimy, służyły ochronie. Wiele kobiet kontynuowało proces tatuowania po ślubie. Znaki mogły obejmować palce, tył dłoni i przedramię. Kobiety z imponującym hajichi były bardzo podziwiane. Młode dziewczyny marzyły o dekadenckim tatuażu, a mężczyźni uważali je za niezwykle piękne. Względy estetyczne i ogólna moda Hajichi spowodowały, że stały się powszechne . W 1609r. Ryukyu straciło niepodległość. Samurajowie ze strefy wpływów Satsuma z południowego Kyushu, najechali na Ryukyu i rządzili Królestwem przez następne 250 lat, jako własną kolonią. Wyspy Amami, położone najbliżej Satsumy, zostały bezpośrednio przyłączone do ich domeny. Samurajowie jako kolonizatorzy próbowali zagarnąć zasoby i handel Ryukyu, nie ostrzegając Cesarza Ming ( a później Qing ) Chin o podboju ziem, które Państwo Środka uważało za strefę swoich wpływów. Dla samurajów, władza jaką posiadały kobiety w Ryukyu, była nie do przyjęcia. Jak na ironię, pomimo długich stuleci, kiedy to, kobiety miały porównywalnie wysoki status, powstanie samurajów w XI wieku, zbiegło się z powolnym spadkiem praw kobiet na głównej wyspie Japonii, która stała się wyjątkowo patriarchalnym społeczeństwem. Satsuma naciskał na sąd w Ryukyu, aby zakazał kobietom zajmowania wpływowych stanowisk w rządzie. Dwór królewski Ryukyu zaczął bardziej interesować się konfucjanizmem i buddyzmem, co spotkało się z akceptacją i było wygodne zarówno dla chińskich, jak i japońskich urzędników . Żaden z powyższych systemów wierzeń nie wyglądał przychylnie dla kobiety. Pomimo podjętej przez sąd królewski próby odzyskania ich potajemnie skolonizowanego królestwa. Większość zwykłych ludzi nie interesowała się , ani konfucjanizmem, ani buddyzmem, a religia „onarigami” nadal kwitła na odległych łańcuchach wysp. Tatuowanie Hajichi nadal trwało, chociaż samurajowie postrzegali je jako oznakę zacofania Ryukyuan.W 1859 roku, pod koniec epoki kolonizacji Ryukyu przez Satsuma , człowiek, który stał się najsłynniejszym samurajem domeny – Saigo Takamori – został zesłany do Amami Oshima. Wyspa zamieszkana była przez rdzenną ludność, która podtrzymywała kulturę, wierzenia i język Ryukyuan. Saigo zlitował się nad ludźmi, których spotkał na Amami – uważał, że ich los jest jeszcze gorszy, niż Ajnu na Hokkaido. Jeśli jednak chodzi o tatuaże, które widział na rękach kobiet, traktował je z wyniosłą pogardą. Saigo uznał je za odrażające i wyśmiewał wyspiarskie zwyczaje. ” Młode kobiety na wyspie są wspaniałe” – mówił sarkastycznie, „ale w przeciwieństwie do kobiet z Kioto i Osaki, nakładają grubą warstwę brudnego popiołu jako makijaż i malują grzbiety dłoni”. A jednak Saigo w końcu poślubił kobietę Amami i mieli dzieci . Traumatyczne doświadczenia dwóch zesłań, zmieniły jego poglądy polityczne. Pomógł poprowadzić bunt, który położył kres rządom samurajów w Japonii. Powstał w ten sposób rząd Meiji – zorganizowany na wzór zachodni – miał za główny cel centralizację całej Japonii. Planowano usunięcie Ryukyu spod kontroli pojedynczej dynastii samurajów. I tak niegdyś odrębne królestwo, stało się kolejną prefekturą Japonii (47 później 48 ) . Rdzenni mieszkańcy Ryukyu z nowej prefektury Okinawa mieli teraz stać się Japończykami, a Japończycy cieszący się dobrą reputacją nie nosili tatuaży. Rząd Meiji miał wiele powodów, aby chcieć pozbyć się tradycji hajichi. Nowa Japonia bardziej martwiła się o wrażenie jakie wywołają tatuaże na ludziach Zachodu. Nie chcieli, żeby mieszkanki Okinawy wyruszały w świat i sprawiały wrażenie, że Japonki noszą plemienne oznaczenia. Mieli także nadzieję, że pozbywając się z Okinawy starych symboli religijnych, zerwą związki Ryuyuan z przeszłością. Teraz Okinawa stała się przyszłością – i częścią Japonii – a o Ryukyu trzeba było zapomnieć. W 1899 roku na Okinawie wydano oficjalne zarządzenie, zakazujące wykonywania tatuaży. Nakaz ten napotkał opór i przez dziesięciolecia wiele kobiet ( zwłaszcza z odległych wysp), nadal praktykowało sztukę hajichi. Jednak niektóre lokalne władze były bardziej aktywne w pozbywaniu się tradycji. Jednak potrzeba modernizacji i znajdowania sposobów na poprawę życia materialnego była silniejsza. Niektórzy mieszkańcy Okinawy zaczęli postrzegać swoją kulturę jako przestarzałą, wyspiarską i archaiczną. To przekonanie wzmocniły smutne doświadczenia osób, które wyjechały za granicę. Od początku do połowy XIX wieku, zubożali mieszkańcy Okinawy stanowili ogromy odsetek Japończyków, którzy wyemigrowali za granicę do takich miejsc jak: Brazylia, Peru, czy Hawaje. Zdarzało się, że po raz pierwszy spotykali się twarzą w twarz z Japończykami z głównej wyspy. Japońscy emigranci byli często zawstydzeni, widząc kobiety z Okinawy z tatuażami. Ryukyuanki zmuszano do czekania w ładowniach podczas rejsów, a nawet odsyłano z powrotem do domu na wyspę. Imigranci z Okinawy mogli spotkać się z podwójną alienacją – zarówno ze strony domów adopcyjnych, jak i ze strony innych „Japończyków”. Pomiędzy kulturowym rozłamem, naciskami rządu prefektury, a poważnym kryzysem , który nastąpił podczas II wojny (w której zginęło 100 000 mieszkańców Okinawy), hajichi zniknęło. Późniejsza okupacja amerykańska, trwająca aż do 1972 roku, była prawdopodobnie ostatnim powodem upadku tradycji. Zanim Okinawa wróciła do Japonii, tylko osoby w podeszłym wieku nadal miały tatuaże, które jednak ukrywały przed fotografami. Do 1990 roku większość kobiet noszących tatuaże z młodości, zmarła. Obecnie nie pozostała żadna z (od wieków nieprzerwanych linii rodowych) kobiet – Ryukyuan z tatuażami hajichi. Nawet wiedza o tej tradycji wyblakła. Młodzi artyści próbują powrócić do korzeni przodków i odtworzyć tę niezwykłą praktykę tatuażu. Pracują nad przywróceniem hajichi do współczesnej świadomości Okinawy.

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *