Tworzenie masek dla aktorów „No”, to prawdziwa sztuka. Chociaż większość widzów może postrzegać maski jako element kostiumu, dla twórców, są one czymś, o wiele więcej – są integralną częścią tożsamości postaci i narzędziem do przekazywania historii bez słów.
Każda maska rodzi się z pasji i oddania. Aby powstała odpowiednia, najpierw trzeba przestudiować postać: jej ruchy, gesty, emocje, a następnie zmierzyć się z bezlitosnym kawałkiem drewna i tchnąć weń duszę. W każdej delikatnej linii maski powinna ukrywać się historia, odwieczna tajemnica, która czeka na odkrycie przez widza.
W procesie tworzenia maski dla aktora „No”, trzeba wniknąć w głębiny osobowości postaci przez niego odgrywanej i zrozumieć to, co go naprawdę definiuje. Trzeba, by maska stanowiła przedłużenie aktora i odsłoniła jego prawdziwe „ja”.
Do produkcji masek No nie wykorzystuje się żadnych maszyn. Nie będzie więc przesadą stwierdzenie, że jest to kwintesencja japońskiego rzemiosła artystycznego .
Wybór materiałów to kluczowy aspekt. Zaczynamy od odpowiedniego drewna. Powinno być miękkie, łatwo poddające się dłutu.
O tym, jak wykonać maskę, opowie jej twórca:
„Maskę wykonamy z prostokątnego równoległościennego bloku drewna, o wymiarach zbliżonych do twarzy.
Do produkcji maski wykorzystuje się ponad 100 narzędzi. Stopniowo wyłania się kształt twarzy, aż zostaje nadany.
Pracę wyrównywania maski i strugania, trzeba powtarzać wielokrotnie.
Najpierw wycinamy tył maski, poddajemy obróbce i nakładamy powłokę. Dłutowanie tyłu maski jest niezmiernie istotne w sensie zmniejszenia masy. Ponieważ ma być ona używana w przedstawieniach teatralnych, powinna być lekka. Kolejny etap, to dopasowanie szczegółów twarzy.
Zaczynamy od przygotowania oczu. Proces rzeźbienia oczu jest ważny.
Otwór zwiększamy w celu poszerzenia pola widzenia, ponieważ wykorzystuje się go w przedstawieniach teatralnych, chcemy, by spojrzenie stało się bardziej realistyczne.
Kolejny etap to przygotowanie nosa, to będzie nos kobiecy . Teraz twarz malujemy na biało. Zastosowany materiał, to mieszanka białego tuszu i kleju, lub proszku z muszli i kleju ryżowego. Wielokrotne nakładanie 2 lub 3 warstw spowoduje uzyskanie gęstego białego koloru. Powłokę trzeba nakładać ostrożnie, żeby nie zrobiła się nierówna. To dbałość o szczegóły.
Nadmiar trzeba delikatnie zeskrobać, aby usunąć wszelkie nierówności powierzchni,
Teraz SZLIFOWANIE
Oczywiście ta część jest również wykonywana ręcznie.
I jeszcze oczy, tchnij w nie życie.
MALOWANIE OCZU
Za pomocą delikatnych pędzli stworzymy oczy, które będą wyglądać, jakby za chwilę miały zacząć się poruszać.
MALOWANIE BRWI
Narysuj brwi.
te, będą niewyraźnymi brwiami, zamiast ostrych.
Rysuję pędzlem i chusteczką.
Koloruję usta na czerwono.
MALOWANIE UST
Nałożenie szminki natychmiast ożywia wygląd. Maska staje się bardziej kobieca.
Usta wyglądają, jakby się uśmiechały, lub były smutne. Taka maska nazywa się ko-omote i przedstawia młodą kobietę. To tajemnicza maska, która czasem wygląda na roześmianą, a czasem na smutną.
MALOWANIE ZĘBÓW
W Japonii od czasów Heian (VIII wiek) istnieje zwyczaj czernienia zębów.
WYCIĘCIE WŁOSÓW
Czas na włosy. Najpierw je rysujemy, a następnie malujemy.
Przez warstwowe MALOWANIE włosów tworzymy głębię.
Gdy nałożony wcześniej na włosy kolor wyschnie, wyrzeźbić można więcej szczegółów.
Ostrożnie wygraweruj każdy element.
Jeszcze tylko posypanie pudrem z góry, a maska nabierze głębi wyrazu.
Ostatni szlif, przetrzyj maskę delikatnie chusteczką, no i gumka, by maska trzymała się na głowie. . Gotowe.”
Każda maska jest dziełem sztuki samym w sobie – a jej twórca kimś wyjątkowym.