Jakiej architektury spodziewalibyście się w subtropikalnym raju ?
Prefektura Okinawa, to miejsce w którym nie spotkasz wielu tradycyjnych drewnianych domów, ale jeśli chcesz poznać jak wcześniej mieszkali ludzie, , musisz udać się do wioski Takatomi, która przypomina żywe muzeum. Tam znajdziesz drewniane konstrukcje. Nasuwa się pytanie, dlaczego tak wiele betonowych budynków powstało na Okinawie. Tajfuny, wilgoć, termity, niszczą, powodując zgniliznę i przedostają się przez drewnianą tkankę, więc dlaczego tradycyjne domy budowane były z drewna i jak Okinawa radziła sobie przed erą betonu. Zacznijmy od tajfunów. W wioskach budowano wiatrochrony z wapiennych ścian i sadzono drzewa, które chroniły przed gwałtownymi burzami, w dosłownym tłumaczeniu – tzw.” las domowy”. Dachy kryto dachówkami zabetonowanymi zaprawą, aby nie odleciały. Jeśli chodzi o wilgotność i termity – budynki były stawiane w pewnych odległościach tak, by umożliwiało to większy przepływ powietrza. Pod domem znajdowała się przestrzeń zapewniająca wentylację i zmniejszająca wilgotność. Podczas II wojny światowej wybierano drewno, które było mniej podatne na owady, ale i tak około 100 000 domów ( 84% ) na Okinawie, zostało zniszczonych, a te które przetrwały, zostały wywłaszczone przez wojsko amerykańskie w celu budowy baz. Większość „lasów przydomowych” zniszczonych podczas wojny usunięto, aby zrobić miejsce pod budowę. Zmiany te doprowadziły do zmniejszenia ochrony przed tajfunami. Brak mieszkań spowodował, że wojsko amerykańskie sporządziło plan budowy domów awaryjnych i w ciągu czterech lat między 1946-1949 pomogło zbudować 75 000 domów . Domy zaprojektowane przez lokalnego architekta Nakazawa Hisao, miały być zbudowane z prefabrykowanych elementów i kryte strzechą, choć w teorii wydawało się to dobre, budowano je w pośpiechu. Używano alternatywnych materiałów, przypominających tkaniny z namiotów wojskowych. Wiele domów nie posiadało solidnych fundamentów. Wszystkie te czynniki sprawiły, że budowle nie były odporne na tajfuny i termity, a obiekty w bazach amerykańskich nie stanowiły wyjątku, dlatego wojsko amerykańskie wprowadziło technologię konstrukcji betonowych. Wykorzystywała ona te same standardy co lokalne budynki cywilne na kontynencie amerykańskim. W latach pięćdziesiątych XX wieku, istniał ruch mający na celu rozpowszechnienie technologii konstrukcji betonowych na rezydencje prywatne na Okinawie. Architekt, który zaprojektował mieszkania zastępcze , zaproponował system pożyczek, zapewniający preferencyjne traktowanie domów betonowych, konkurujących z cenami importowanej konstrukcji z betonu drzewnego, która była odporna na tajfuny i termity. Obecnie 90% domów na Okinawie jest budowanych z betonu. To co wydaje się interesujące w stylu konstrukcyjnym budynków na Okinawie, to nie tylko fakt, że beton był bardzo popularnym materiałem konstrukcyjnym, ale to, że tamtejsza architektura całkowicie odbiega od budownictwa w innych częściach Japonii . Ostatnio powstaje wiele budynków z drewna. Są to przeważnie domy jednorodzinne. Jeśli weźmie się jednak pod uwagę wszystkie budynki , takie jak mieszkania i obiekty komercyjne, żelbeton jest nadal standardem. Konstrukcja drewniana była w budowie powolna ze względu na brak możliwości transportu drewna na Okinawę. Wprowadzenie metod konstrukcji ciętych, ułatwiło dostarczanie elementów domów. Obecnie budowane domy drewniane mogą zapewnić wystarczającą ochronę przed tajfunami. Są tańsze niż beton i co więcej, dofinansowywane przez rząd. Ale czy drewno nie zostanie pożarte termity? Pomimo, że w całej Japonii powszechnie stosuje się środki owadobójcze, nie wiemy, czy wystarczające i czy nie okaże się, że za 20 lub 30 lat, będziemy patrzeć na sterty trocin .
Zaskoczyła mnie ilość betonu w mieście Naha , przytłaczająca architektura, czasem przypominająca bunkry. Wszędzie wokół niepomalowany beton ze względu na tajfuny i słoną wodę.
Farba szybko zejdzie, nie warto odmalowywać. Nawet zamiast tabliczek informacyjnych, napisy umieszcza się bezpośrednio na ścianie, by tajfun ich nie zerwał. Ogólnie – raczej posępny nastrój .
Tego się nie spodziewałam. Tylko ostre słońce odwraca uwagę i pozwala myśleć pozytywnie.
