"Co nas ratuje przed obłędem? Siła witalna? Egoizm? Spryt? Brak wrażliwości? A może jedyną siłą, która chroni nas przed szaleństwem, jest to właśnie, że nie umiemy do końca pojąć, na czym ono polega? Czy nie jest tak, że człowiekowi zadawane jest jedynie indywidualne cierpienie, a wszystkie, najsurowsze nawet kary, które go spotykają, są tak odmierzane, ażeby mógł je wytrzymać? Czyżbyśmy byli po prostu stale poddawani próbie i kiedy dotyka nas osobiste nieszczęście, poddajemy się tylko złudzeniu, że nie umiemy ogarnąć go rozumem?" —Yukio Mishima "Śmierć w środku lata". 25 listopada 1970r. po klęsce zaplanowanego przez siebie zamachu stanu, Yukio Mishima popełnił seppuku . Yukio Mishima, a właściwie Kimitake Hiraoka był najsłynniejszym pisarzem japońskim. Zostawił po sobie czterdzieści powieści – w tym słynne na niemal całym świecie „Wyznanie maski” , osiemnaście chętnie wystawianych sztuk, dwadzieścia zbiorów opowiadań i drugie tyle esejów o literaturze. 25 listopada 1970 roku Mishima włożył na głowę białą opaskę hachimaki z czerwonym kółkiem hinomaru pośrodku którego widniał znak kanji oznaczający „odrodzić się siedem razy, aby służyć krajowi” ( nawiązanie do ostatnich słów Kusunoki Masasue , młodszego brata XIV-wiecznego cesarskiego lojalisty samuraja Kusunoki Masashige. Obaj bracia zginęli walcząc w obronie cesarza). Mishima udał się wraz z członkami założonej przez siebie paramilitarnej organizacji Tatenokai - "Grupa Tarczy"do bazy wojskowej w Tokio, porwał dowódcę, a następnie próbował rozpocząć zamach stanu. Stojąc na balkonie, wygłosił przemówienie do zgromadzonej przed nim armii. Narzekał na państwo podległe wpływom USA, krytykował żołnierzy za ich uległość i wzywał aby przywrócili cesarzowi jego przedwojenną pozycję" żywego boga" i przywódcy narodowego. Po siedmiu minutach przerwał jednak mowę zaplanowaną na półgodzinne wystąpienie całkowicie zagłuszony przez tłum. Wraz ze swoimi towarzyszami krzyknął 3- krotnie: „Niech żyje Jego Cesarska Mość! Tenno-heika banzai! Po czym wrócił do biura porwanego komendanta i w obliczu klęski popełnił seppuku. Wydarzenie zbiegło się z otwarciem 64 sesji Sejmu, parlamentu Japonii na którym był obecny sam cesarz. Wiadomość o czynie Mishimy przyćmiła wystąpienie premiera, bowiem od ostatnich dni drugiej wojny światowej nikt nie dokonał rytualnego samobójstwa. Yukio Mishima pojawił się na japońskiej scenie literackiej w 1949 roku wraz z premierą książki „Wyznania maski”. Był to rodzaj autobiografii, powieści, która uczyniła go sławnym gdy miał zaledwie dwadzieścia kilka lat. Opowiada historię delikatnego, wrażliwego chłopca, który zamiast bawić się na zewnątrz z rówieśnikami, jest prawie więziony przez swoją chorą babcię i zmuszony do jej pielęgnowania. Lata zamknięcia w pokoju powodują, że w umyśle chłopca tworzy się nierealny świat . Fantazja miesza się z rzeczywistością, a wyobrażenie życia jako teatru, staje się obsesją. W jego żywych, często gwałtownych snach na jawie, mając kompleks na punkcie własnego wątłego ciała, przypisuje role mężczyznom i chłopcom muskularnym i rosłym. „Wyznania maski” trwają do końca okresu dojrzewania chłopca, szczegółowo opisując ewolucję jego życia wewnętrznego i zewnętrznego. Pod wieloma względami jest to klucz do zrozumienia późniejszego życia i twórczości Mishimy. Odsłaniają korzenie wrażliwości estetycznej, tak bardzo związanej z seksualnością, która okazała się główną obsesją Mishimy. „Wyznania maski” sugerują również płynną interakcję między performansem, a rzeczywistością, która charakteryzowała wszystko, co Mishima robił i pisał. Sprawiało to wrażenie autora pogrążonego w jakiejś mrocznej walce z samym sobą, ale jednocześnie sugerowało, że może to być po prostu mistrzowska manipulacja. Pod względem stylu uważano go za protegowanego noblisty Yasunari Kawabaty, który postrzegał funkcję literatury jako artystyczną, a nie propagandową. Wydaje się, że znaczna część pisarstwa Mishimy całkowicie trzyma się tego przekonania, a jej formalny, niemal tradycyjny styl skupia się przede wszystkim na intensywnie zmysłowym opisie, gdzie ciała, ubrania i zapachy mają charakter niemal fetyszystyczny. Potem jednak coś się zmieniło. W latach 60. rozpoczął się polityczny etap w życiu Mishimy. Założył grupę "Tatenokai"- prawicowych studentów których prowadził i szkolił. Deklarowanym celem "Towarzystwa Tarczy" była pomoc armii w przypadku rewolucji komunistycznej. Mishima napisał nawet scenariusz i zagrał w filmie krótkometrażowym "Patriotyzm". Jego obsesja na punkcie seppuku wzrastała. Zamykający życie akt Mishimy to protest polityczny a związana z nim śmierć - to "sztuka". W liście z dnia 18 listopada 1970 roku do swojego mentora, Fumio Kiyomizu, Mishima napisał: „Dla mnie kończenie tej książki to nic innego jak koniec świata. ” Ostatnie wersy "The Decay of the Angel" są bardzo spokojne. „To był jasny, cichy ogród, bez rzucających się w oczy elementów. Niczym różaniec wcierany w dłonie, przenikliwy dźwięk cykad panował. Nie było żadnego innego dźwięku. Ogród był pusty. Przybył, pomyślała Honda, do miejsca, które nie miało żadnych wspomnień, niczego. Letnie słońce w południe oświetlało cichy ogród". Mishima zyskał szerokie grono czytelników w kraju. Był pisarzem zdyscyplinowanym, płodnym choć dekadenckim, piszącym obok literatury wysokiej i dziesiątek sztuk Noha, tony literatury popularnej. Znakomicie poruszał się w wyższych sferach Tokio, kultywując dandysowski wizerunek. Był poetą, dramaturgiem, aktorem, modelem, shintoistą i ultra- nacjonalistą.
Mishima uważany jest za jednego z najważniejszych powojennych stylistów języka japońskiego.
W latach 60. pięciokrotnie był nominowany do literackiej Nagrody Nobla – ostatni raz w 1968 r.,
ale wówczas nagroda trafiła w ręce jego rodaka i dobroczyńcy Yasunari Kawabaty.
Twórczość Mishimy charakteryzuje się luksusowym słownictwem i ekstrawaganckimi metaforami,
połączeniem tradycyjnego japońskiego i współczesnego zachodniego stylu literackiego
oraz obsesyjnym podkreślaniem jedności piękna, erotyki i śmierci.
„Piękni powinni umrzeć młodo, a wszyscy inni powinni żyć jak najdłużej „– mówił pisarz.
Działalność polityczna Mishimy czyni go do dziś postacią kontrowersyjną.
Od połowy trzydziestego roku życia skrajnie prawicowa ideologia i reakcyjne przekonania
Mishimy stawały się coraz bardziej widoczne. Wychwalał tradycyjną kulturę i ducha Japonii
oraz sprzeciwiał się temu, co uważał za materializm w stylu zachodnim,
a także powojenną japońską demokrację. Występował przeciw globalizmowi i komunizmowi,
martwiąc się, że przyjmując te idee, Japończycy stracą swoją „esencję narodową” (kokutai)
i charakterystyczne dziedzictwo kulturowe, stając się „pozbawionym korzeni” narodem.
Pierwotnie wszyscy czterej członkowie „Tatenokai„ planowali popełnić seppuku wraz z Mishimą.
Jednak ten próbował ich odwieść od tej decyzji . Trzech członków zgodziło się na jego życzenia.
Tylko Morita nalegał, mówiąc: „Nie mogę pozwolić panu Mishimie umrzeć samotnie”.
Mishima wiedząc , że Morita ma dziewczynę, wciąż miał nadzieję, że przeżyje.
Tuż przed seppuku Mishima jeszcze raz próbował go powstrzymać mówiąc:
„Morita, musisz żyć, a nie umierać”. Morita został przydzielony jako (kaishakunin)
by odciąć Mishimie głowę mieczem na koniec rytuału i oszczędzić niepotrzebnego bólu.
Okazał się jednak niezdolny do wykonania swojego zadania i po trzech nieudanych
próbach odcięcia głowy Mishimie, Hiroyasu Koga musiał wkroczyć i dokończyć zadanie.
Po seppuku Mishimy, Morita ukląkł i dźgnął się w brzuch, a Koga ponownie zachował się jak kaishakunin.
Ta próba zamachu stanu nazywana jest w Japonii „incydentem Mishimy”.
Mishima skrupulatnie planował swoje samobójstwo przez co najmniej rok i nikt poza małą grupą starannie wybranych członków"Tatenokai"nie wiedział o jego planach. Uporządkował swoje sprawy i zostawił pieniądze na obronę prawną trzech pozostałych przy życiu członków"Tatenokai" biorących udział w wydarzeniu. Zaplanował także, by wybrany dom towarowy wysyłał jego dwojgu dzieciom prezenty świąteczne do czasu osiągnięcia przez nie pełnoletności. Poprosił wydawcę o uiszczanie z góry, długoterminowej opłaty za prenumeratę czasopism dla dzieci i dostarczanie ich co miesiąc. Wokół samobójstwa Mishimy pojawiło się wiele spekulacji. Jeden z biografów Mishimy, tłumacz John Nathan, sugeruje, że próba zamachu stanu była jedynie pretekstem do rytualnego samobójstwa, o którym Mishima od dawna marzył. „Niektórzy myśleli, że Mishima oszalał, inni, że była to chęć wywołania szoku, z czego pisarz był znany” – napisał pięć lat później japoński filozof Hide Ishiguro. Kilka osób na prawicy postrzegało jego śmierć jako patriotyczny protest. Przyjaciel Mishimy, Henry Scott-Stokes, biograf, odnotował w swoim dzienniku z 3 września 1970 r. spotkanie z Mishimą, podczas którego Mishima z ponurym wyrazem twarzy powiedział: "Japonia utraciła swoją duchową tradycję i zamiast tego została opanowana przez materializm. Japonia jest teraz pod klątwą zielonego węża. Zielony wąż kąsa Japonię w piersi. Nie ma sposobu na uniknięcie tej klątwy".
W 1990 r. Scott-Stokes zasugerował, że według niego „zielony wąż” oznacza dolara amerykańskiego. W jednym z opowiadań zbioru "Zimny płomień " (1957) Mishima opisuje w niezwykle realistyczny sposób rytuał seppuku. Opowiadanie jest tak mocne, że pozostaje w głowach czytelników na zawsze. W innym opowiadaniu zbioru odnosi się do gry aktorskiej Mangiku – japońskiego onnagaty, czyli aktora grającego tylko i wyłącznie role żeńskie w tradycyjnym teatrze kabuki. Zatarcie granic płci na scenie koresponduje z chwiejnością sposobu postrzegania swojej roli życiowej przez Mangiku. Część biografów Yukio Mishimy, twierdzi, że starał się on o rękę Michiko Shōda - późniejszej cesarzowej i w tym też celu został jej przedstawiony w latach 50. Mówi się, że był tylko jednym z kilku kandydatów. Ostatecznie jednak, jak wiemy, wygrał ten, którego prawdopodobnie na tej liście nigdy nie było. Jeden z badaczy spekuluje, że Mishima wybrał 25 listopada na swoją próbę zamachu stanu, aby wyznaczyć okres bardo do reinkarnacji, tak aby 49 dzień po jego śmierci zbiegł się z jego urodzinami, 14 stycznia. Szczątki Mishimy zwrócono rodzinie następnego dnia po incydencie i pochowano w grobie rodziny Hiraoka na cmentarzu Tama w dniu jego urodzin, 14 stycznia 1971 r.